Nếu đo lường theo cách làm cũ (báo giấy in, tivi xem qua ăng-ten/truyền hình cáp cố định), rõ ràng họ đang sụt giảm nghiêm trọng về lượng người tiếp cận trước sự bùng nổ của mạng xã hội. Nhưng xét về giá trị cốt lõi, họ vẫn nắm giữ những “quyền lực” mà không một cá nhân hay nền tảng mạng xã hội nào có thể thay thế được.
Để doanh nghiệp có cái nhìn đa chiều khi làm truyền thông, chúng ta có thể mổ xẻ thực trạng này qua hai mặt của một đồng xu:
1. Những phần vị thế đã mất vào tay mạng xã hội
- Mất độc quyền về tốc độ thông tin: Trước đây, muốn biết tin tức người ta đợi bản tin thời sự hoặc báo phát hành sáng mai. Bây giờ, một vụ tai nạn hay một sự kiện hot được lan truyền trên TikTok, Facebook chỉ sau vài phút nhờ livestream của người dân tại hiện trường.
- Mất thị phần quảng cáo: Các doanh nghiệp (đặc biệt là SME) đang dịch chuyển ngân sách rất lớn từ việc book sóng truyền hình (vốn đắt đỏ) sang chạy quảng cáo Facebook, Google, TikTok vì khả năng nhắm đúng đối tượng mục tiêu (Targeting) và đo lường được chuyển đổi ngay lập tức.
- Mất thói quen tiếp nhận: Khán giả hiện đại, đặc biệt là thế hệ Gen Z và Alpha, có xu hướng đọc tin vắn, xem video ngắn và lười ngồi trước màn hình tivi vào các khung giờ cố định.
2. Những vị thế độc tôn mà Truyền hình & Báo chí vẫn nắm giữ
Trong thời đại mà ai cũng có thể làm “truyền thông” chỉ với một chiếc smartphone, mạng xã hội bắt đầu bộc lộ những góc tối: tin giả (fake news), lừa đảo mạng, thông tin giật gân rẻ tiền. Lúc này, vai trò của báo chí chính thống lại mạnh mẽ hơn bao giờ hết:
- Bộ lọc của sự “Sự thật” và “Niềm tin“: Để một thông tin được lên VTV hay các báo lớn như Tuổi Trẻ, Thanh Niên, VnExpress…, nó phải trải qua quy trình kiểm duyệt, xác minh cực kỳ nghiêm ngặt. Khán giả có thể đọc tin đồn trên mạng xã hội, nhưng để tin đó là thật, họ vẫn có xu hướng tìm kiếm từ các nguồn báo chí chính thống.
- Tấm “bảo chứng” tối cao cho doanh nghiệp: Một thương hiệu có thể bỏ tiền thuê 100 TikToker review khen ngợi, người tiêu dùng vẫn sẽ hoài nghi là “quảng cáo lố”. Nhưng nếu thương hiệu đó được đưa tin trên Bản tin Thời sự hoặc một bài phân tích chuyên sâu trên báo Kinh tế, uy tín của doanh nghiệp sẽ tăng vọt. Đối với các đối tác lớn, tổ chức tài chính hoặc cơ quan nhà nước, họ nhìn vào hồ sơ báo chí (PR Profile) của doanh nghiệp để đánh giá năng lực thực sự.
- Năng lực sản xuất nội dung đỉnh cao: Không một cá nhân làm nội dung (Creator) nào có đủ nguồn lực, tài chính và công nghệ để sản xuất ra những chương trình ký sự, phóng sự điều tra, hay các chương trình truyền hình trực tiếp quy mô lớn, có chiều sâu và sức lay động như các đài truyền hình lớn.
3. Sự “Dịch chuyển” để giữ vững vị thế
Truyền hình và báo chí không ngồi yên chờ chết. Họ đang thực hiện cuộc cách mạng Chuyển đổi số mạnh mẽ:
- Báo chí truyền thống chuyển thành Báo điện tử, áp dụng các hình thức đa phương tiện như Infographic, Podcast, Longform, Emagazine để hấp dẫn người đọc trẻ.
- Các đài truyền hình phát triển ứng dụng OTT (như VTVGo) để khán giả có thể xem lại bất cứ lúc nào, đồng thời cắt nhỏ nội dung để phân phối ngược lại trên các nền tảng YouTube, TikTok, Facebook.
Dưới góc độ làm chiến lược truyền thông, lời khuyên là đừng bao giờ “bỏ trứng vào một giỏ”:
Mạng xã hội là công cụ tuyệt vời để TẠO ĐỘ PHỦ và TƯƠNG TÁC nhanh chóng với khách hàng. Nhưng Truyền hình và Báo chí chính thống lại là vũ khí tối thượng để XÂY DỰNG UY TÍN và KHẲNG ĐỊNH ĐẲNG CẤP của thương hiệu.
Một chiến dịch truyền thông thông minh là biết dùng mạng xã hội làm “mồi lửa” tạo thảo luận, và dùng báo chí, truyền hình làm “bệ phóng” để định vị giá trị thương hiệu một cách vững chắc.
